Pies dyszy – przyczyny i objawy alarmowe

Pies po biegu otwiera pysk, wysuwa język i szybko oddycha, ponieważ ziajanie pomaga mu oddawać ciepło. Ten sam obraz w chłodnym pokoju, podczas snu albo bez wcześniejszego wysiłku może jednak oznaczać ból, przegrzanie lub problem z oddychaniem.

Nie ocenia się więc samego dźwięku czy szybkości. Liczą się okoliczności, czas trwania, możliwość uspokojenia się oraz objawy towarzyszące. Normalne dyszenie powinno wyraźnie słabnąć po odpoczynku w spokojnym i chłodnym miejscu.

Ważne: jedź pilnie do lecznicy, jeśli pies ma sine, szare lub bardzo blade dziąsła, oddycha z dużym wysiłkiem brzucha, wyciąga szyję, nie może się położyć, słabnie, traci przytomność albo jest podejrzany o udar cieplny. Nie zakładaj kagańca psu z trudnościami w oddychaniu i nie zmuszaj go do picia.

Szybka ocena sytuacji

Dlaczego zdrowy pies ziaje

Psy mają gruczoły potowe głównie w opuszkach łap, dlatego ziajanie jest ich podstawowym sposobem oddawania nadmiaru ciepła. Po wysiłku, w cieple, przy ekscytacji lub stresie oddech może znacznie przyspieszyć. Cornell University opisuje, że zdrowy pies może mocno dyszeć po wysiłku, podczas pobudzenia albo w celu schłodzenia [1].

Ważny jest powrót do normy. Jeśli pies po spokojnym odpoczynku nadal oddycha tak samo intensywnie, sytuacja nie pasuje już do zwykłego zmęczenia. Psy krótkopyskie, starsze, otyłe oraz z chorobami serca lub dróg oddechowych mają mniejszy zapas bezpieczeństwa i mogą pogarszać się szybciej.

Dyszenie a szybki oddech i duszność

Ziajanie odbywa się zwykle z otwartym pyskiem i płytkimi, szybkimi ruchami klatki piersiowej. Szybki oddech może występować także przy zamkniętym pysku. Duszność oznacza natomiast widoczny wysiłek potrzebny do nabrania powietrza: mocną pracę brzucha, rozszerzone nozdrza, wyciąganie głowy i szyi, nietypowe dźwięki, niechęć do położenia się, osłabienie lub sinienie błon śluzowych. Podobne sygnały alarmowe opisujemy w poradniku o katarze i problemach z oddychaniem u psa.

Cornell podkreśla, że zaburzenia oddychania są stanem nagłym, ponieważ pies może nie dostarczać organizmowi wystarczającej ilości tlenu [1]. W takim przypadku nie próbuj liczyć oddechów przez kolejne pół godziny. Ogranicz ruch, zapewnij chłodne powietrze, zadzwoń do lecznicy i rozpocznij transport.

U spokojnie śpiącego psa można od czasu do czasu policzyć oddechy, obserwując uniesienia klatki piersiowej przez pełną minutę. Ważniejszy od pojedynczej liczby jest stały wzorzec konkretnego psa. Powtarzający się wzrost spoczynkowej częstości oddechów, kaszel albo gorsza tolerancja wysiłku są powodem do konsultacji.

Przegrzanie i udar cieplny

Intensywne ziajanie po spacerze w upale może być pierwszym sygnałem, że organizm nie radzi sobie z temperaturą. Kolejne objawy to silne ślinienie, bardzo czerwone dziąsła, wymioty, biegunka, osłabienie, dezorientacja, drgawki i zapaść. Udar cieplny może uszkodzić wiele narządów i wymaga pilnego leczenia [2].

Przenieś psa do cienia lub klimatyzowanego miejsca i rozpocznij chłodzenie chłodną, ale nie lodowatą wodą. Zwilżaj ciało, zapewnij przepływ powietrza i jedź do lecznicy. Nie okładaj psa lodem, nie zanurzaj go w bardzo zimnej wodzie i nie owijaj mokrym ręcznikiem na długo, ponieważ może on zatrzymywać ciepło.

Nie czekaj, aż pies „całkiem dojdzie do siebie”. Zimna przekąska nie jest leczeniem przegrzania, o czym przypominamy również w poradniku czy pies może jeść lody. Nawet po pozornej poprawie mogą rozwijać się zaburzenia krzepnięcia, uszkodzenie nerek i wstrząs.

Inne możliwe przyczyny dyszenia

Ból jest częstą przyczyną ziajania bez wysiłku. Pies może równocześnie krążyć po domu, unikać dotyku, nie znajdować wygodnej pozycji, drżeć albo zmienić sposób chodzenia. Dyszenie bywa jednym z pierwszych objawów bólu brzucha, kręgosłupa, stawów lub jamy ustnej. Stres, gorączka, niektóre leki oraz choroby układu oddechowego i krążenia również mogą nasilać dyszenie, ale sam objaw nie pozwala ustalić przyczyny.

Gorączka, niedokrwistość, choroby serca i płuc, zaburzenia hormonalne, zatrucia oraz niektóre leki również mogą zmieniać oddech. Samo dyszenie nie pozwala rozpoznać żadnej z tych chorób. Właśnie dlatego ważne są dodatkowe informacje: kiedy objaw się zaczął, czy pies kaszle, wymiotuje, pije więcej, przyjmuje steroidy lub inne leki i czy miał dostęp do toksycznej substancji.

U niekastrowanej suki po cieczce ziajanie połączone z apatią, wzmożonym pragnieniem, wymiotami lub wyciekiem z dróg rodnych może towarzyszyć ropomaciczu. To kolejny powód, by oceniać cały obraz, a nie szukać jednego „domowego sposobu na dyszenie”.

Co zanotować przed rozmową z lekarzem

Nagraj krótki film, jeśli nie opóźnia to wyjazdu. Zanotuj temperaturę otoczenia, wcześniejszy wysiłek, czas trwania dyszenia, kolor dziąseł, kaszel, wymioty, biegunkę, ból i wszystkie leki. Powiedz, czy objaw występuje podczas snu, po jedzeniu, nocą lub w konkretnych sytuacjach stresowych.

Nie podawaj ludzkich leków przeciwbólowych ani uspokajających. Nie próbuj również schładzać psa alkoholem i nie zmuszaj go do wypicia dużej ilości wody. Przy duszności utrzymuj spokojną atmosferę, ponieważ walka i stres zwiększają zapotrzebowanie na tlen.

Najczęstsze pytania

Dlaczego pies dyszy w nocy

Może być mu za ciepło, może przeżywać stres albo odczuwać ból. Powtarzające się nocne ziajanie w chłodnym pomieszczeniu, szczególnie z kaszlem, niepokojem lub gorszą tolerancją spacerów, wymaga konsultacji.

Dlaczego pies dyszy bez wysiłku

Przyczyną może być stres, ból, gorączka, przegrzanie, działanie leku albo choroba układu oddechowego lub krążenia. Jeśli objaw jest nowy, nasilony lub nie ustępuje po odpoczynku, skontaktuj się z lecznicą.

Czy szczeniak może mocno dyszeć po zabawie

Tak, jeśli szybko się uspokaja, ma prawidłowy kolor dziąseł i nie wykazuje wysiłku oddechowego. Szczenię nie powinno jednak bawić się do skrajnego wyczerpania, zwłaszcza w cieple.